Ukraina zaostrza przepisy dla poborowych. Zmiany w konsulatach

Nowe zasady wynikają z uchwały Rady Ministrów Ukrainy nr 981 z 29 lipca, określającej procedurę weryfikacji dokumentów przez zagraniczne placówki dyplomatyczne.

Nowe obowiązki w konsulatach

Zgodnie z przyjętymi przepisami mężczyźni w wieku poborowym, którzy chcą skorzystać z usług konsularnych, muszą przedstawić nie tylko standardowy komplet dokumentów, ale również wojskowy dokument rejestracyjny w formie elektronicznej lub papierowej.

Weryfikacja ma odbywać się za pośrednictwem systemu "e-Konsul", połączonego z Jednolitym Państwowym Rejestrem Poborowych, Osób Odpowiedzialnych za Służbę Wojskową i Rezerwistów. Obywatele zarejestrowani w Służbie Bezpieczeństwa Ukrainy lub służbach wywiadowczych będą zobowiązani do okazania papierowej wersji dokumentów.

Minister spraw zagranicznych Ukrainy Dmytro Kułeba uzasadniał wprowadzenie nowych regulacji. – Jeśli ci ludzie uważają, że ktoś tam, daleko na froncie, walczy i oddaje swoje życie za to państwo, a ktoś posiedzi za granicą, a przy tym będzie otrzymywać od państwa usługi, to tak to nie działa – powiedział, cytowany przez agencję Interfax-Ukraina.

Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji większość ukraińskich mężczyzn w wieku od 18 do 60 lat nie może samodzielnie opuszczać kraju. Już w 2024 roku część konsulatów czasowo zawieszała obsługę obywateli w wieku poborowym, dostosowując procedury do nowych przepisów mobilizacyjnych.

Od problemów z mobilizacją do dyskusji w Unii Europejskiej

We wrześniu 2025 roku agencja RBK-Ukraina, powołując się na hiszpański dziennik "El Pais", informowała, że około 1,5 mln mężczyzn podlegających obowiązkowi wojskowemu unika mobilizacji. Według ekspertów cytowanych przez gazetę ukraińska armia potrzebowała dodatkowo około 300 tys. żołnierzy, aby utrzymać pełną zdolność bojową. Rozmówcy "El Pais" wskazywali przede wszystkim na zmęczenie wojną i obawy związane ze służbą na froncie.

Już jesienią 2023 roku szef frakcji parlamentarnej Sługa Narodu Dawid Arachamia zapowiadał, że Ukraina może zwrócić się do innych państw o ekstradycję osób, które opuściły kraj na podstawie sfałszowanych zaświadczeń o niezdolności do służby wojskowej. Kilka miesięcy później, w czerwcu 2026 roku, portal Euractiv poinformował, powołując się na wewnętrzny dokument Rady UE, że państwa członkowskie analizują możliwość ograniczenia ochrony tymczasowej dla części obywateli Ukrainy.